पोलीस प्रशिक्षण केंद्र नानवीज दौंड येथे श्री विनोद सरगम यांचे सायबर फ्रॉड व CDR/SDR /DUM Data या विषयावर मार्गदर्शन करण्यात आले. तसेच माननीय श्री. नंदकुमार ठाकूर, भा.पो.से.प्राचार्य पोलीस प्रशिक्षण केंद्र, नानवीज दौंड, यांचे मार्गदर्शनाने , श्री.रघुनाथ शिंदे, डॉ.श्रीमती भोरे-पाटील मॅडम उपप्राचार्य पोलीस प्रशिक्षण केंद्र, नानवीज दौंड सर्व अंतर वर्ग, बाह्य वर्ग पोलीस अधिकारी, प्रशिक्षक ,तसेच सत्र क्रमांक ४८ मधील नवप्रविष्ठ पोलीस प्रशिक्षणार्थी उपस्थित होते.

सायबर फ्रॉड म्हणजे काय?

सायबर फ्रॉड म्हणजे इंटरनेट, मोबाईल, सोशल मीडिया किंवा डिजिटल माध्यमांचा वापर करून आर्थिक फसवणूक किंवा माहिती चोरी करणे.

सामान्य प्रकार
OTP / KYC फ्रॉड
UPI / QR Code स्कॅम
फेक कॉल किंवा लिंक
सोशल मीडिया हॅकिंग
ऑनलाइन लोन अॅप फ्रॉड
बँक अकाउंट / कार्ड फ्रॉड
CDR म्हणजे काय?

Call Detail Record

CDR (Call Detail Record) म्हणजे मोबाईल नंबरच्या कॉल व मेसेज संबंधित तांत्रिक नोंदी.

CDR मध्ये काय माहिती असते?

Incoming / Outgoing कॉल

कॉलची वेळ व कालावधी

SMS माहिती

कोणत्या टॉवरवरून कॉल झाला

IMEI नंबर

Location अंदाज

उपयोग

गुन्हे तपास

आरोपीचे संपर्क शोधणे

Location ट्रेसिंग
कॉल नेटवर्क विश्लेषण

SDR म्हणजे काय?

Subscriber Detail Record
SDR (Subscriber Detail Record) म्हणजे मोबाईल नंबरच्या मालकाची माहिती.
SDR मध्ये असणारी माहिती

ग्राहकाचे नाव
Address
ID Proof
SIM activation date
Alternate नंबर

उपयोग
नंबर कोणाच्या नावावर आहे हे शोधणे
Fake SIM तपास
KYC verification
DUMP Data म्हणजे काय?
Tower Dump Data
DUMP Data म्हणजे एखाद्या विशिष्ट वेळेत एका मोबाईल टॉवरच्या परिसरात सक्रिय असलेल्या सर्व मोबाईल नंबरची माहिती.

उपयोग
मोठ्या गुन्ह्यांमध्ये संशयित शोधणे
Crime scene जवळील मोबाईल तपासणे
Movement analysis
Unknown suspect tracking
तपासात यांचे महत्त्व

CDR, SDR आणि Dump Data यांच्या मदतीने:
आरोपीचे लोकेशन शोधता येते
संपर्कातील लोक ओळखता येतात
गुन्ह्याची वेळ व हालचाल तपासता येते
डिजिटल पुरावे मिळतात

महत्वाची सूचना

ही माहिती फक्त अधिकृत तपास यंत्रणा आणि कायदेशीर प्रक्रियेद्वारेच मिळवता येते. नागरिकांनी कोणतीही वैयक्तिक माहिती अनधिकृतपणे मिळवण्याचा प्रयत्न करू नये.
सायबर फ्रॉडपासून बचाव
OTP कोणालाही सांगू नका
अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका
Screen Share Apps टाळा
Strong Password वापरा
दोन-स्तरीय सुरक्षा (2FA) चालू ठेवा
संशयास्पद व्यवहार त्वरित बँक व सायबर हेल्पलाइन 1930 वर कळवा