पोलीस प्रशिक्षण केंद्र नानवीज दौंड येथे श्री.कल्पेश कांबळे ICICI Pru Pension Funds NSDL UPS (Old Pension Scheme) & NPS ( National Pension System) या विषयावर मार्गदर्शन करण्यात आले. तसेच माननीय श्री. नंदकुमार ठाकूर, भा.पो.से.प्राचार्य पोलीस प्रशिक्षण केंद्र, नानवीज दौंड, यांचे मार्गदर्शनाने , श्री.रघुनाथ शिंदे, उपप्राचार्य पोलीस प्रशिक्षण केंद्र, नानवीज दौंड सर्व अंतर वर्ग, बाह्य वर्ग पोलीस अधिकारी, प्रशिक्षक ,तसेच सत्र क्रमांक ४७ मधील नवप्रविष्ठ पोलीस प्रशिक्षणार्थी उपस्थित होते.

⭐ UPS vs NPS — सोपं मार्गदर्शन

🔵 1) UPS – Old Pension Scheme (जुनी पेन्शन योजना)

ही 2004 पूर्वी लागू असलेली योजना होती.
मुख्य वैशिष्ट्ये:

शेवटच्या पगारावर आधारित फिक्स पेन्शन.
पेन्शन = शेवटचा मूलभूत पगार + DA याच्या 50%.
GPF (General Provident Fund) उपलब्ध.
पेन्शन संपूर्ण आयुष्यभर मिळते, कौटुंबिक पेन्शनही मिळते.
सरकारकडून संपूर्ण पेन्शन हमी.

फायदे:
✔ पेन्शन निश्चित असते
✔ आयुष्यभर सुरक्षितता
✔ GPF मुळे बचत व्यवस्थापन सोपं

तोटे:
✖ सरकारवर मोठा आर्थिक भार
✖ कर्मचारी योगदान लागत नाही त्यामुळे शिस्तबद्ध बचत नसणे

🟠 2) NPS – National Pension System (नवी पेन्शन योजना)

2004 नंतरच्या सर्व केंद्र व बहुतेक राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना लागू.
कसे काम करते:
तुमच्या पगारातून 10% योगदान
सरकारकडून 14% योगदान
हे पैसे तुमच्या NPS खात्यात जमा होतात आणि मार्केटमध्ये गुंतवणूक होतात (डेब्ट, इक्विटी).
60 वर्षांनंतर परतफेड:
किमान 40% पैसे annuity मध्ये जातात → मासिक पेन्शन.
उरलेले 60% पैसे एकरकमी मिळतात.

फायदे:
✔ सरकारचे जास्त योगदान
✔ गुंतवणूक वाढ चांगली मिळू शकते
✔ पोर्टेबल खाते (जॉब बदलला तरी चालते)
✔ टॅक्स फायदे

तोटे:
✖ पेन्शन मार्केटवर अवलंबून → निश्चित रक्कम नाही
✖ OPS सारखी खात्री नसते
✖ annuity रेट कमी असल्यामुळे पेन्शन तुलनेने कमी

🟩 कुठली योजना चांगली? (थोडक्यात मार्गदर्शन)

मुद्दा UPS NPS

पेन्शन स्थिरता ⭐⭐⭐⭐⭐ ⭐⭐
गुंतवणूक वाढ ⭐ ⭐⭐⭐⭐
सरकारचे योगदान ❌ ✔
सुरक्षा उच्च मध्यम
पेन्शन रक्कम जास्त कमी–मध्यम
जोखीम नाही मार्केट रिस्क

💡 पोलीस / शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी मार्गदर्शन

तुम्ही जर 2004 नंतर भरती झाले असल्यास, तुमच्यासाठी NPS अनिवार्य आहे.

NPS मध्ये तुमचा निधी वाढवण्यासाठी:
✔ नियमित Tier-1 योगदान
✔ सुरक्षितता हवी असल्यास Debt-heavy portfolio
✔ 60% lump-sum planning
✔ annuity provider तुलना.